پخش زنده
امروز: -
نماینده مجلس شورای اسلامی گفت: یکپارچگی، عنصر خیلی کارآمد و اثرگذاری است و این همبستگی میتواند صحنهآراییهای دشمن را خنثی کند.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، آقای منوچهر متکی در برنامه گفتگوی ویژه خبری، به مسئله نقض آشکار تفاهمنامه از طرف آمریکا پرداخت و به پرسشها در اینباره پاسخ داد. متن کامل این گفتگو به شرح زیر است:
مجری: درباره رویدادهای ۲۴ ساعت گذشته به ویژه در تنگه هرمز و خلیج فارس صحبت خواهیم کرد و درگیریهایی که شکل گرفته و به دنبال آن رئیس جمهور آمریکا هفدهم تیر در حاشیه نشست سران ناتو در آنکارا اعلام کرد که آتشبس با ایران تمام شده و دیگر علاقهای به مذاکره با تهران ندارد و در ادامه لفاظیها و البته صفاتی که بیشتر خود او سزاوار او است، به ملت ایران نسبت داد و بعد هم گفت که حالا اجازه میدهم که مذاکرهکنندگان ما اگر بخواهند این مذاکره را ادامه بدهند، اما من چنین چیزی را نمیبینم که این مذاکره به نتیجه برسد. در مقابل، آقای قالیباف رئیس گروه مذاکرهکننده ایرانی هم اعلام کرد که ایجاد اختلال در ترتیبهای ایران در تنگه هرمز، ادامه تهدید به حملههای جدید، بازگرداندن تحریمهای نفتی، حملهها به جنوب ایران و ادامه حملههای رژیم صهیونیستی به لبنان از جمله نقضهای تفاهمنامه از طرف آمریکا است.
سوال: تحلیل خود را درباره این رویدادها بفرمایید؟
متکی: اظهارات امروز ترامپ شاید بنا بود که در اکتبر بیان شود به این جهت که اینها خودشان را آماده کرده بودند با طرح فریب سوم یعنی مذاکرات اسلام آباد که به اعتقاد من یک طرح فریب بود در واقع بیایند شصت روز مذاکره را کنند شصت روز دیگر هم مذاکره کنند برسند به اکتبر خرشان را از روی پل انتخابات بگذرانند و بعد حرف امروز را بزنند که ما با ایران به تفاهم نرسیدیم و فرض شود که رها میکنیم این حرف را من دو ماه و اندی قبل در صحبتی که با جنابعالی در همین گفتگوی ویژه داشتیم به عنوان یک نگرانی بیان کردم امام شهید ما فرمودند ترامپ لو داد طرحی را که آمریکاییها در آستین داشتند در رابطه با ایران و او بیان کرد و او تسلیم ایران بود کلمه تسلیم را ایشان به عنوان طراحی آمریکا بیان کردند موقعی که در دوره کارتر در سال هزار و سیصد و پنجاه و هشت آمریکاییها رابطه با ایران را قطع کردند، امام راحل فرمود کار درستی که آمریکاییها کردند یک کار درستی که آمریکاییها کردند.
همین بود که رابطه گرگ و میش را با ایران قطع کنند این رابطه رابطه گرگ و میش بود، بنابراین امروز حرفی را که زد ترامپ و جمله دومی هم که جنابعالی بیان کردید را برای کسانی زد که هنوز از خواب بیدار نشدهاند گفت ویتکاف و کوشنر هم در مذاکرات هستند، اما حرف اصلی همان بود آمریکاییها از ابتدا هم بنای توافق و تفاهم نامه با ایران نداشتند ما دقت نکردیم امام شهید ما یکی از ویژگیهای جدی شان این بود که در رصد استراتژی دشمن نوشتههای بین خطوط را میخواندند و بر اساس حرکتی که دشمن میکرد روی صفحه شطرنج حرکت مناسب را انجام میدادند و لذا همیشه حرکتهای ایشان برای دشمن غافلگیر کننده بودما متاسفانه این مشی امام را در مقام و منظر خودمان قرار ندادیم امام شهید ما دور قبل ترامپ تنبیه خوبی او را کردند و او را در میانه ریاست جمهوری به خاطر رفتار او برخورد او سخت گیریهای او تحقیرهای او ممنوع کردند، منزوی کردند، تحریم کردند ترامپ را هر چه تلاش کرد نتوانست نخست وزیر ژاپن را به خاطر دارید آمد ایران پیام بدهد امام فرمودند که ایشان صلاحیت این را ندارد که پیام بدهد.
در دوره دوم تقاضای مذاکره کرد و ما خیلی زود پذیرفتیم رفتیم به مذاکره بسیار خب مذاکره یکی از اهداف مذاکره اولا ابزار هدف نیست با این ابزار ما باید نیت دشمن نوشتههای بین خطوط مذاکرات دشمن را استخراج کنیم ما پنج دور مذاکره کردیم با آمریکاییها به واسطه عمان، اما متوجه نشدیم که آمریکاییها اصلا برنامه مذاکرات ندارند قصدشان مذاکره نیست اصلا دلیل در مذاکرات یک حرفی میزدند در بیرون صد و هشتاد درجه متفاوت حرف میزدند کار دستگاه دیپلماسی این است که این دو رویکرد و دو برخورد متضاد را در آزمایش بگذارد و بررسی کند و کدام رویکرد نیت اصلی طرف مذاکره کننده است را استخراج کند ما نتوانستیم این کار را کنیمدر دور اول مذاکرات ما موفق نبودیم بعدش هم حمله شروع شد رزمندگان ما در هدایت فرمانده کل قوا شکست سختی دادند به دشمن که تعبیر بیچاره را امام شهید ما به کار بردند برای رژیم صهیونیستی و آمریکا آنها دوباره تقاضای مذاکره کردند و ما دوباره رفتیم باز به مذاکره در حالی که کار اولشان میبایست ما را هوشیار کند که برای مذاکره دور دوم شرطی، شروطی گامهای عملی یک کاری بکنند که ما متوجه شویم که اینها واقعا میخواهند مذاکره کنند دو روز مذاکره کردیم بسیار سرحال و سرخوش از مذاکره و بسیار خوشبینانه گفتیم که تقریبا کار تمام است زد به چهل و هشت ساعت نرسید که دوباره حمله کردند و این تجربه دومین تجربه تلخی ما بود از مذاکرات جنگ چهل روزه انجام شد مردم در خیابان رزمندگان در جبهه و میدان این بار هم دشمن را به عجز واداشتند بین این دو جنگ کودتای قدری را انجام دادند ما از آن کودتا هم باز متوجه نشدیم که آمریکا آمد کار را تمام کند ماموریت آمریکا این بود که همانند عراق یک پروژه را اجرا کند و سرانجام کاری را که با صدام کرد بیاید و انجام بدهد بلا تشبیه ما از آن هم متوجه نشدیم دام مذاکرات سوم را برای ما پهن کردند و آن مذاکرات اسلام آباد بود.
قبل از اینکه به اسلام آباد برویم ما در اینجا با هم گفتوگو کردیم من خدمت شما عرض کردم ما نگرانیم گفتید نگرانی چیست؟ گفتم الان در این چارچوبی که مطرح شده شصت روز مذاکره کنیم بعد بگویم نشد شصت روز دیگر تمدید شود و بعد برود به انتخابات اکتبر و بعد هم بیایند و اعلام کنند که دیگه نشد توافق کنیم ما چه کار خواهیم کرد من این نگرانی را در دو جلسه دیگر مطرح کردم در جلسه بزرگداشت شهید امیرعبداللهیان در وزارت خارجه که به همراه چهلمین روز دکتر خرازی بود برای من هم آنجا تعریف کرده بودند که سخنرانی داشته باشم تمام کارکنان وزارت خارجه بودند گفتم ما برای مذاکره کنندگان دعا میکنیم ولی نگرانیم من در آنجا این نگرانی را باز نکردم، اما در جلسه دیگری که کمیسیون اقتصادی با آقای دکتر عراقچی و معاونین شان در وزارت خارجه داشتیم سه ساعته من آنجا باز کردم که بدترین اتفاق این است که آمریکاییها بیایند و امضا را بکنند و بعد از امضا هیچ تعهدی را نپذیرند و بیایند همچین برخوردی را کنند که آمریکاییها این کار را کردند ما میبایست تشخیص بدهیم آمریکاییها بنا ندارندما در گفتوگوها میگفتیم که ما اعتماد به آمریکا نداریم این اعتماد نداشتن یک جا باید خودش را نشان بدهد.
سوال: البته الان گروه مذاکره کننده ما معتقد است که ما هنوز وارد مذاکره نشدیم، آنچه در سوئیس روی داده، گفتوگو است برای تحقق پنج شرط در بندهای یک، چهار، پنج، ده و یازده که اگر انجام نشود، ما وارد مذاکره نخواهیم شد. تعهد در مقابل تعهد است، اگر انجام نشود، بر میگردد؟
متکی: من بحثی با کلمهها ندارم، من بحث گفتوگو و مذاکره را ندارم، من میگویم اصل این ماجرا طرحی بود از طرف آمریکاییها اصل خواستن رئیس ستاد مشترک پاکستان در میانه جنگ چهل روزه از طرف ترامپ و مطرح کردن اینکه او میانجی باشد ما در دفعه قبل بهتر عمل کردیم دفعه قبل نماینده امارات آمد به ایران پیام آمریکاییها را داد خاطرتان است ما چه عکس العملی نشان دادیم با وجود اینکه کل آن طراحی بود، اما آنجا ما گفتیم که ما ترجیح میدهیم عمانیها باشند که گزینه بهتر بود، پاکستانیها چه سابقهای در میانجیگری داشتند اینها از زمان استقلال با هندوستان درگیر هستند و میانجیگریهای دیگری کارهای اینها را پیگیری میکردند با آن ترکیبی که آنها برای میانجیگری تعریف کردند وزیر کشور و رئیس ستاد مشترک که من در یک مصاحبهای هم گفتم حالا کار من به پاکستان ندارم پاکستان هم فریب آمریکا را خورد یعنی آمریکاییها هم پاکستان را و هم ما را فریب دادند آنها اصلا بنا نبود که یک بند از این بندها را اجرا کنند سر کار گذاشتند همه را ما یک قدم خوبی برداشتیم من خیلی خوشحال شدم و آن این است که گفتیم اسلام آباد نمیآییم مگر اینکه این دو قدم برداشته شود هیچ یک از دو قدم برداشته نشد و ما به اسلام آباد رفتیم در زمین دیگران با طراحی دیگران بازی کردن نتیجه اش همین میشود، من بعد از مصاحبه وزیر خارجه مان مصاحبه کردم گفتم قبل از اینکه امضا کنید متن را به اطلاع مردم برسانید، چون ایشان اشاره کردند به اینکه ما بعد از امضا متن را در اختیار مردم میگذاریم و جای نقدی نمیماند.
من پیغام دادم که قبل از امضا شما چند تا گام عملی تعریف کنید همان کاری که انجام ندادند و ما به اسلام آباد رفتیم ترامپ فقط این امضا را میخواست و نه هیچ چیز دیگری، من در جلسه دومی که باز با شما در همین گفتگوی ویژه خدمتتان بودم و در خدمت مردم عزیزمان این را عرض کردم ما الان در چنین شرایطی هستیم آمریکاییها چکار کردند بلافاصله بعد از اینکه مذاکرات سوئیس شروع شد دو تا اقدام برای تنگه کردند یک عمان را تحت فشار گذاشتند عمانی که عشر تنگه دستش است کل تنگه تقریبا دست ما است از ابتدا هم من زمانی که بحث تنگه مطرح شد برای دوستان نوشتم شما اسم عمان را نیاورید اینقدر عمده این منطقه با نقشهای هم که برای عبور مشخص کردهاند معلوم است در حوزه به نوعی مالکیت و تحت مدیریت ایران است همین حرفی که الان داریم ادعای آن را میکنیم و درست هم هست اینها چه کار کردند عمان را تحت فشار گذاشتند یک آب باریکهای برای عبور و اینها آنجا درست کنند کار دومشون چه بود روبیوی خبیث وزیر خارجه آمریکا راه افتاد آمد به خلیج فارس و در این جا با وزرای خارجه نوشتند، متنی را که آماده کرده بود، داد آنها هم امضا کردند و این که برای از تنگه هرمز پول نگیریم.
مگر شما طبق بند ۵ متعهد نشدید به این که ایران مدیریت بکند براساس فرمولی که در آن بند ذکر شده، پس آغاز بازی است، آغاز بازی آمریکایی هاست برای مسئله سازی، رفتند سراغ قطر، قطر اعلام کرد، ۱۲ میلیارد میخواهید، ۶ میلیارد پیش من دارید، من ۶ میلیارد دیگر را هم میدهم، میشود ۱۲ میلیارد، بعد رفت به سوئیس، آن جا بخشی از مذاکرات و بعد یک پیگیریهای دیگری شد، قطر در چه جایگاهی است که پول ما که در آن جاست، در بند هم ذکر شده، آن وقت برای ما بازی دربیاورد برای پرداخت آن قطر چهارصد میلیارد دلار به ما بدهکارست، نه ۱۲ میلیارد دلار، موقعی که شهید رئیسی رفتند به قطر، براساس یک گزارش دقیقی که تهیه شده بود، خدمت شهید رئیسی دادند و ایشان در ملاقات با امیر قطر گفتند که شما در مدت ۲۰ سال و بیشتری که از حوزه مشترک گازی پارس جنوبی گاز برداشت کردید، ۴۰۰ میلیارد درآمد داشتید، ما در آن سهم داریم.
امیر قطر جا خورد یکباره، گفت که آره ما یک طرح بزرگی داریم که بیاییم یک تونل زیرآبی بین قطر و ایران بزنیم و فلان و این ها، برای این که بحث عوض کند و فلان و اینها و گذشت؛ که من اخیرا در جلسه، در همان جلسهای که گفتم در وزارت خارجه به معاون کمیسیون اقتصادی وزارت خارجه گفتم که همچنین سابقهای وجود دارد که شما پیگیری کنید آن وقت قطر تحت فشار آمریکاست، اینها یک هویت دارند و آن فشارپذیری شان است وزیر خارجه قطر سابق آقای شیخ حمد بن جاسم که یک وقتی هم نخست وزیر بود، در ۲۰۰۸ که آن بحران پولی – بانکی آمریکا ایجاد شد و کل اقتصادهای جهان را تحت تاثیر قرار داد، ایشان به من میگفت، که ما مشکل پولی پیدا کردیم.
به بانک مان در آمریکا که پول ما در آن جاست، از آن خواستیم که ۲ میلیارد دلار به ما بدهد، مدتی گذشت که دیدیم نداد، تماس گرفتیم که آقا ما این پول را احتیاج داریم که اینها، گفت دولت آمریکا دستور داده که پول تان را به شما ندهیم اینها چنین وضعیتی را دارند، در دوره صدام یک جور، در دوره انگلیسیها یک جور، در دوره آمریکاییها یک جور، این که امام حی مان و مقام معظم رهبری خطاب به آنها گفتند که شما تکلیف با آمریکا را روشن بکنید، برای مجموعه منطقهای که میخواهیم درست کنیم و اینها، ما سادهترین کاری که میتوانستیم بکنیم، این بود که امضا نمیکردیم، طرف آمریکایی یک، دو، سه، چهار گام عملی کلیدی از این ۱۴ بند را انجام میداد، بعد میرفتیم به مذاکرات، میرفتیم به گفتوگو، من کلمه مذاکرات و گفتوگو کاری ندارم، میرفتیم به سوئیس، در حالی که او فقط دنبال امضا بود و بنابراین این جاست که من عرض میکنم اسلام آباد یک پلن، یک طرح کلی فریب و رکب زدن بود توسط آمریکایی ها آمریکاییها یک هدف داشتند، که فکر میکردند دو سه روز تمام میکنند، به آن میرسند و آن این که تمام کنند جمهوری اسلامی را، نتوانستند، الان هم دست بردار نیستند، نه به دنبال مذاکرهاند، نه به دنبال پیغام پسغام هستند و میخواهند تمام کنند، الان آشکار شده است.
سوال: در تدارک یک جنگ دیگری هستند؟
متکی: به هر طریقی میخواهند به آن هدف برسند، هر طریقی که برای آنها مقدور است، جنگ موردی، جنگ مقطعی، جنگ کوتاه مدت. نکته این است که ما میدان را در بخشهایی از دست دادیم.
سوال: کجا منظورتان است؟
متکی: در مذاکرههای اول، دوم و سوم، درس از کودتا نگرفتیم، همه اینهایی که من خدمت شما عرض کردم.
سوال: اینکه در میدان از دست دادیم؟
متکی: در میدان که میگویم، یعنی در صحنه، نه میدان به معنای نظامی آن.
سوال: موضوع تنگه هرمز؟
متکی: نه، آنها بحمدالله، میگویم چه باید بکنیم الان، یکیش همین است، من امیدوارم ما یک ارزیابی واقع بینانه از ابتدا تا الان را داشته باشیم مذاکره کنندگان ما توجه داشته باشند، که اگر نرسیدند به این نکته که مذاکره یک فریب بود، نشست بگذارند تا کسانی که این باور را دارند، برای شان استدلال بکنند ما به همان اندازه که دوستان عزیزمان که دوست شان هم داریم، دل مان میسوزد، برای شرایطی که در آن هستیم، امام ما را به شهادت رساندند، فلیب در کنارش ما را ندهند؛ بنابراین ما الان وضعیت را باید مرور دوباره کنیم. آنها سعی کردند با بازی روی تنگه، روی عمان، قطر، بندهای دیگر، بازیهای تبلیغاتی که بیایید گندمهای ایرانی را بخرید، گرسنگان ایرانی و غیره و ذالک که طبیعت متبخترانه آمریکاییها است که همیشه همینجور بودند، پاسخ مناسب خود را گرفتند که درد آمده آنها را، زمانی که امام شهید ما گفتند افول آمریکا، مراحل افول خود را میگذرانند و که آن تحلیل خاص خودش را دارد.
من فکر میکنم، آنها الان صحنهآرایی میکنند بر اساس راهبرد خودشان تا ما راهبرد مانند امام شهیدمان به هم بزنیم، ما باید در این صحنه، حالا میدان منظورم نیست، دراین صحنه بیاییم عناصر خودمان را قرار دهیم. یکی از عناصری که در این مقطع بسیار حساس کارآمدی دارد و اثرگذار است، موضوع خاص یک پارچه ملت در همه این ۳۰-۱۲۰ شبی که در خونخواهی امام خود را فریاد زدند، در وداع و تشییع و امروز در عراق بینالمللی شده، خاطرم میآید یک بار در این جا عرض کردم که خونخواهی امام شهیدمان در دو سطح باید دنبال شود یک سطح ملی به عنوان رهبر ما، رهبر انقلاب اسلامی، رهبر ملت ایران که باید پیگیری شود که هم امام شهید دستور دهند که چگونه پیگیری شود و هم امام حی مان در پیام اخیرشان مشخص کردند، که این باید پیگیری شود و محاکمه ترامپ و نتانیاهو جلادان این دو جنگ و جنگهای دیگر و همه جای دیگر دنیا که ما حالا با خودمان کار داریم، این یکی از آن فاکتورهایی است که تنظمیات آمریکایی صحنه را بهم میزند.
ضمن اینکه پیگیری قضائی این امر در ۲۵ تیر ۱۴۰۴ بعد از جنگ ۱۲ روزه، از طرف امام شهیدمان در دیدار هفته قضائی به رئیس قوه قضائیه و مسئولین قوه قضائیه بیان شد، بسیار صریح و روشن و ما باز در یک گفتگویی با هم در این جا من اشاره کردم و مطرح کردم، که قوه قضائیه ما باید را پیگیری کند، ایشان جرم است، ترامپ معلوم است خودش اعتراف کرده یک، عادلترین شاهد کره زمین یعنی امام شهید ما شهادت دادند بر این جنایت دو، یک سال گذشت و این قاضی شجاع برای محاکمه ترامپ و نتانیاهو معرفی نشد.
خاطرم است که صدام را حکم اعدام صادر کرد، یک کرد بود در عراق، ایشان سفری به ایران داشت، من آن موقع وزیر خارجه بودم، آمد و یک ملاقاتی با من داشت، گفت من از جوانی آرزوی من بود که یک روز این صدام را محاکمه کنم، به اعدام محکومش کنم، درس قضا خواندم، پدر و مادر من را کشت، صدام و غیره و ذالک، نتانیاهو و ترامپ آن محاکمه شوند، یک سال گذشت این کار صورت نگرفت، امام حی ما، مقام معظم رهبری در پیام امسال ایشان، حتی نحوه اجرای حکم را هم در پیام خود ذکر کردند که مسلمانان و آزادگان، این کار را میتوانند دنبال کنند.
دیشب در همین برنامه به وقت ایران شما حضرت آقای میرباقری اشاره کردند که این امر قضا یک ساعت هم نباید به تاخیر بیافتد و من درخواست میکنم که این کار انجام شود، ضمن این که انجام این امر و صدور حکم قصاص به عنوان بعد ملی این خونخواهی، بعد بین المللی آن است، به عنوان بعد ملی این خونخواهی میتواند در معادلات اثر جدی بگذارد اگر اظهارات ترامپ امروز نبود، شاید بیان این نکته برای بعضی از دوستان مان این ایجاد یک این نکته را میکرد که مثلا کسانی مخالفند، فلان و بهمان، سازش بشود و فلان و بهمان شود و این حرف را دارند میزنند، الان که ترامپ گفت من هیچ معاملهای با ایران نمیکنم، یعنی آب پاکی را روی دست همه ریخت.
سوال: یک دقیقهای وقت داریم، یک جمعبندی بفرمایید؟
متکی: صدور این حکم از بعد دیپلماسی (سیاست خارجی) هم آثار وضعی خود را خواهد کرد، یعنی جبهه دشمن را و آمریکاییها را به هم خواهد ریخت و در معادلههای خود مجبور میشوند حرکتهایی را کنند که اشتباه و اشکال آنها را بیشتر آشکار کند. البته نکتههایی را دارم که چه گامهایی را الآن به بعد به عنوان یک پیشنهاد شخصی ما باید در پیش بگیریم برای ادامه راه که این بازی را که همانگونه در میدان نظامی بردیم، در عرصه دیگر هم ببریم.